De Onze Lieve Vrouwetoren, die kent iedereen, maar dat hier al zo’n vijf jaar slechtvalken in wonen en dat zij hier ook elk jaar eieren uit broeden, is voor de meesten nog onbekend. Wat begon als interessant voor de vogelaars, is nu een groot onderdeel van het Amersfoortse toerisme. Om alles fijn voor dier en mens te houden is er rondleider Hans van Rossum. Hij weet alles over de toren en vooral veel over de Amersfoortse valken.

Waarom zijn de valken nou juist in de OLV-toren gaan wonen?
“Zo’n ongeveer vijf jaar geleden kwamen de valken naar de Onze Lieve Vrouwe toren. Dit plekje hadden ze zelf uitgezocht. Volgens de vogelaren hebben ze voor het hoogste punt in Amersfoort gekozen, omdat dit de gunstigste en veiligste plek in de regio was om te overleven. Elk jaar is er weer een nest. Dit jaar bestond het uit vier kleine valkjes die bij het stel horen, dat hier al sinds het begin zit. Nou, eigenlijk zit alleen het mannetje hier vanaf het begin. Hij had namelijk eerst een ander vrouwtje, maar die is ervandoor gegaan met een andere kerel. Volgens de vogelaars zit zij nu met hem in de toren van Hilversum. Ons mannetje heeft gelukkig weer een ander vrouwtje gevonden.”

 Wat betekenen de valken voor de toren?
“Dat de valken nu al zo lang in onze toren leven vinden wij een eer, maar soms kan het ook wat belemmeringen voor ons met zich meebrengen. Wanneer de beiaarden de klokken willen luiden of als de toeristen de toren gaan beklimmen dan moeten we altijd even rekening houden met de dieren. De vier jongen die er dit jaar bij zijn gekomen zijn nu dan ook bezig om te leren lopen en vliegen. Elk jaar wordt in deze periode de omloop waar de valken leven even overgeslagen tijdens de rondleiding. Toeristen vinden die eigenlijk maar zelden vervelend, want wij vullen de tijd die overblijft met allerlei verhalen over onze slechtvalken. De valken zijn door dit soort periodes ook eigenlijk wel een soort deel van de toren geworden. Iedereen beklimt de toren voor haar mooie uitzicht, maar hopen ook wel stiekem een valk te gaan zien. Zonder de valken is de toren gewoon niet compleet.”

 Waren jullie van plan de valken weg te jagen of juist te houden?
“We hebben er eigenlijk nooit over nagedacht om de dieren weg te jagen. De fanatieke vogelaars uit onze stad, die een hele goede kennis hebben over de slechtvalken, wisten nog eerder dan wij dat ze er zaten. Zij raadden ons aan om ze gewoon te laten op de plek die ze zelf hebben uitgekozen. We hebben toen een kist neergezet met grind erin, zodat ze hierin konden slapen en broeden. Voor de rest zorgden ze zelf. Daarnaast wisten wij toen de valken er een jaartje zaten, dat alleen de ouders blijven en dat ze jongen als zij kunnen vliegen weer weg zullen gaan. Heel veel overlast zullen we dus niet van ze ervaren.”

Welke situaties zou het volwassen worden van de valkjongen op kunnen roepen?
“Nou, we hebben pasgeleden nog een klein incidentje gehad. De jongen zitten nu namelijk in de periode waarin ze leren op hun prooien te jagen. Een van de ouders gooide een muis die het jong mistte en belandde zo op het hoofd van een van onze toeristen. Dit was natuurlijk niet heel fijn, maar verder dan dit soort situaties gaat het niet. We hebben dan ook geen oplossingen vaststaan voor ernstigere situaties, omdat de dieren volgens ons niet gevaarlijk zijn. Wel hebben we twee camera’s geplaatst, die live beelden versturen naar onze website, bij hun vaste plekje in de toren. Dit omdat we de valken zo in de gaten kunnen houden, maar ook, omdat de Amersfoorters het heel erg interessant vinden om te zien. Toen de eieren net waren uitgekomen zag je elke dag dat de schattige valkjongen, die er nog uitzagen als witte bolletjes stof, groter en groter werden. Dit was prachtig.”

Welke band is er in die vijf jaar tussen de medewerkers bij de toren en de valken ontstaan?
“Ik moet heel eerlijk zeggen dat we ze eigenlijk niet vaak zien in het echt. Ze zien ons dan ook niet. Natuurlijk zorgen we wel voor ze en hebben ze het dankzij ons heel goed, maar we kunnen ze het beste gewoon dieren laten zijn en niet met ons in contact brengen. Wel willen we allemaal heel graag dat de valken zullen blijven in de toren, want het voegt wel echt iets toe. Het jammere is dat we hierbij niks zelf in de hand hebben. Als het stel er toch voor kiest zich te verplaatsen dan is dat zo. De vogelaars geloven echter wel dat hiervoor dan snel een ander paar in de plaats zal komen.”

 

Door: Anouk Spoeltman
Eindredactie: Mila-Marie Bleeksma