Fluitende vogels, fietsers, piepende banden van langsrijdende auto’s en rustig stromend water van de Eem. Grote, kleine, rode, bruine en gescheurde bakstenen zijn te zien in de Muurhuizen tijdens de stadswandeling door de binnenstad. Het wapen van de stad bestaat uit een rood kruis op een witte achtergrond, dit kruis hangt op verschillende plekken in de stad, onder andere in de Koppelpoort. Ook deze kleuren zijn door de gehele stad weer terug te vinden en al bijna duizend jaar aanwezig. Rood met wit gestreepte deuren, raamkozijnen, raamluiken en zelfs de map van de stadsgids heeft de kleuren van de stad. Een gilde is een belangenorganisatie van personen met hetzelfde beroep, tegenwoordig wordt het ook wel vergeleken met een vakbond. Gilde Amersfoort is een groep van ongeveer zestig vrijwilligers en organiseert dagelijks meerdere stadswandelingen, zowel op aanloop als voor groepen die tevoren geboekt hebben. De wandelingen duren ongeveer anderhalf uur,

De vrijwilligers van Gilde Amersfoort zijn allemaal in zeventien donderdagen opgeleid tot stadsgids. De aspirant-gidsen lopen dan met een opleider mee. Zij krijgen les over hoe zij moeten vertellen en over de geschiedenis van de stad. Naast Gilde Amersfoort is er nog één andere gilde in Amersfoort, Het Amersfoorts Klokkenluiders Gilde. “Het moet leuk blijven, maar wel professioneel”, vertelt Wim Sweers, coördinator van de opleiders. Hij loopt vandaag mee met Ad Jeuster, één van de gidsen.

Een blauw jasje met zwarte en gouden letters op de achterkant, Gilde Amersfoort, is het eerste wat opvalt. Een bezorgde blik, maar een vriendelijke stem begroet de eerste bezoeker. Twee mannen met de blauwe jasjes aan, staan naast een grote hoge toren met veertien kleine kunstwerken op de twee grote bronzen deuren. Een klok staat met de niet kloppende tijd bovenop een bord met informatie over de stadswandeling. De ’12’ en de ‘2’ worden aangewezen door de zwarte wijzers op de klok. Dat is de tijd tot wanneer de bezoekers zich kunnen aanmelden voor de wandeling.  “Al komt er maar één iemand, toch gaan we lopen!”, vertelt Jeuster voor de wandeling begint. “Vooral toeristen lopen mee met de wandeling, maar af en toe ook Amersfoorters. De meeste Amersfoorters die meelopen zijn hier net komen wonen. Het is verbazingwekkend hoe weinig Amersfoorters over hun eigen stad weten”, aldus Jeuster.

Vijf vrouwen en één man, het groepje komt bij elkaar en de wandeling kan beginnen. “Komt u maar mee, even een plekje uit de wind en dan kunnen we beginnen!”, zo begint Jeuster zijn tour. Iedere gids kiest een eigen route, want iedere gids vindt net weer wat anders leuk om te vertellen en te laten zien. Een hoge steile brug met ronde, vierkante, kleine en grote stenen leidt tot het midden van de Koppelpoort. Links van de brug staan de overblijfselen van de Koppelpoort met ook weer een rood met wit gestreepte deur. Achter de deur bevindt zich een schot van 2 meter hoog, 8 meter breed en wel tweeduizend kilo. Naast de muur bevinden zich twee grote ronde raderen met twee houten trappetjes ervoor. Er klinkt hard en traag gekraak van het bewegende rad. Via de kleine verhogingen in het rad gaat deze door middel van de, door het rad heen lopende bezoekers, draaien. Het schot gaat ongeveer 10 centimeter omhoog, alleen al door een paar omwentelingen van het draaiende rad. Er hangen spinnenwebben over het oude schot en de boomstam waaraan zij vast zit heen.

“Vroeger kon je al uit eten”, vertelt Jeuster enthousiast. “Er werd eten voor je klaargemaakt, maar je moest wel zorgen voor eigen bestek. Dit bestek werd altijd bij de poortwachters gecheckt! Er waren twee schreven, als je mes over de tweede schreef ging moest je je mes inleveren en een boete betalen aan de poortwachters, je kan het vergelijken met de douane op Schiphol van tegenwoordig. Niet zomaar betalen, nee je betaalde voor een steen. De stadsmuur moest gebouwd worden van maar liefst 10 miljoen stenen.” Zo komen de twee spreekwoorden ‘je steentje bijdragen’ en ‘over de schreef gaan’ voorbij.

De tour en de historische feiten die voorbijkomen, worden gekoppeld aan de actualiteit. Zo vertelt Jeuster dat de nieuwbouwwoningen, door bekende architecten, zo zijn gemaakt dat zij toch de uitstraling en elementen van vroeger hebben.

“Eerlijkheid is het belangrijkste. Een smeuïg verhaal is leuk, maar als er niks van klopt schiet niemand er iets mee op. Ik zie ons als ambassadeurs van de stad”, vertelt Sweers. De bezoekers stellen vragen, die allemaal even vriendelijk en duidelijk aan de hand van feiten, voorbeelden en actuele gebeurtenissen worden beantwoord.