"Wat is een principe?" Deze vraag wordt tijdens het filosofisch café van dinsdag 13 maart behandelt. De vraag komt uit de koker van een van de bezoekers. Tijdens het filosofisch Café kunnen bezoekers zelf hun vraag meebrengen.

In Café onder de Linden zit Bart Mutsaers, afgestudeerd filosoof en gespreksleider van het filosofisch café, te wachten op de deelnemers. Vanavond is het de vierde keer dat het café wordt gehouden. “Het is altijd een beetje afwachten hoeveel personen er komen, maar als we er meer dan vijftien hebben, ben ik tevreden”, zegt Bart. “Wanneer mensen weggaan met een vraag, of wanneer ze eigen kennis moeten heroverwegen is de avond geslaagd”

Het type mens dat op dit café afkomt is niet mega divers. Het zijn voornamelijk personen van rond de vijftig. Drie mannen komen binnen. Het blijken collega’s te zijn. “Ja, Maarten vertelde op het werk over dit café en zei dat ik met mijn felle mening hier ook eens naartoe moest komen”, vertelt de man lachend. Uiteindelijk komen er negen personen meedoen. “Negen.. Zo’n groepje noemen we tegenwoordig klein”, vertelt Bart met een glimlach.

Het principe van het café wordt uitgelegd. “We gaan filosoferen via de socratische methode”, vertelt Bart. Deze methode houdt in dat er eerst een vraag gesteld moet worden. Nadat de vraag gesteld is, moeten we eerst de vraag zo goed mogelijk beantwoorden. Wanneer we een antwoord hebben bereikt gaat Bart vragen stellen, zodat we aan onze antwoorden gaan twijfelen. Op die manier kunnen we uiteindelijk nieuwe inzichten behalen.

Bart begint: “Wie heeft er een vraag en een praktisch voorbeeldje daarbij?” Een van de drie collega’s heeft er een. “Ik vlieg uit principe niet, want het is slecht voor het milieu. Een zoon van mij woont in Nieuw-Zeeland en ik wil er graag een keer heen. Nieuw-Zeeland is erg ver weg en ik zal moeten vliegen om er te komen, maar ik wil niet mijn principes aan de kant schuiven. Deze zijn belangrijk voor mij. Ik vraag me nu wel alleen af waarom deze zo belangrijk zijn. Wat is een principe precies?” Bart vindt het een uitstekende vraag om te behandelen.

Wat is een principe? Het blijkt een moeilijke vraag te zijn. Er worden verschillende definities van een principe gegeven. “Een principe is een norm voor jezelf, dus niet per se een maatschappelijke norm”, zegt een vrouw. “Een principe is maar een woordje. Het is verzonnen, dus het betekent verder niets. Ik zou lekker naar je zoon gaan”, stelt een van zijn collega’s. Een oudere vrouw die uit het Polen blijkt gevlucht te zijn toen dit land nog communistisch was, wordt hier boos om. “Het is juist heel belangrijk om een principe te hebben. Anders is er alleen nog maar de norm. Principes volg je buiten de norm om. In Polen waren grondslagen praktisch verboden. Je mocht ze niet hebben. Het was de bedoeling dat je zoveel mogelijk normaal deed en je hoofd niet boven het veld uitstak anders werd je opgepakt. Principes hebben, betekent dat je vrij bent”, vertelt ze.

Tussen al het spervuur van verschillende argumenten en antwoorden door schrijft Bart mee. Hij houdt op een groot staand kladblok bij welke punten er worden gemaakt. Dit zorgt ervoor dat onderwerpen niet twee keer worden behandeld. Uiteindelijk worden er zes pagina’s volgeschreven met definities en nuances. De deelnemers vinden het moeilijk om tot een definitie van een principe te komen waar iedereen achter staat. Wanneer de discussie een beetje ten einde komt, omdat iedereen haar zegje heeft gedaan, valt vooral verbazing van veel gezichten af te lezen. Dit komt vooral door het besef dat iets ogenschijnlijk simpels als een principe op zo veel manieren gedefinieerd wordt. “Ik weet niet of ik nog een keer kom. Straks moet ik nog gaan overwegen of mijn huwelijk wel wat betekent”, vertelt een vrouw lachend. “Het is jammer dat er geen conclusie wordt getrokken”, zegt een man. Voor Bart is dit echter geen probleem. “Het doel is dat iedereen zijn eigen gedachtegoed heroverweegt”

“Wat is een principe?” “Geen idee, ik ga er eens goed over nadenken.”