Het eerste wat opvalt zijn de twee rode armen die uit de muur steken. De tentoonstelling 'Tell Freedom' is deel van een serie tentoonstellingen over verschillende landen. Tell Freedom gaat over de apartheid en slavernij in Zuid-Afrika. Het is gemaakt door vijftien Zuid-Afrikaanse kunstenaars, die zich verdiepen in de geschiedenis, het heden en de toekomst van Zuid-Afrika in de globale context.

Alsof ze zich uit het cement proberen te bevrijden, zo voelen de armen. Er stromen verschillende geluiden binnen. Je hoort de zee, geweren, traditionele Zuid-Afrikaanse muziek en een stem: ‘drie negers overboord gesprongen, twee negers vermoord…’. De stem leest de gegevens van de slavenboten voor. Het geeft rillingen. Op de grond liggen allemaal documenten over de Zuid-Afrikaanse slaven.


De volgende ruimte bestaat uit beelden en schilderijen. Links in de hoek staat een beeld van een vrouw die aan het wassen is. Er is veel te halen uit de beelden. Het bordje legt uit dat het gaat om tradities, die er voor zorgen dat vrouwen geketend blijven aan een patriarchale cultuur. Het bord waar haar zeep in ligt, verwijst naar het kolonialisme, want de Nederlanders die Zuid-Afrika als eerste hebben gekoloniseerd maakten die altijd.

De rest van de ruimte hangt vol met kunst van zwarte mensen gemaakt door zwarte mensen. Op de schilderijen zijn de mensen gewoon aan het genieten. De realisatie dat je dit nooit ziet komt omhoog. De schilderijen geven een statement: ‘dit is wie wij zijn’.


Er wordt een film gespeeld over een jonge Zuid-Afrikaanse vrouw die danst. Op een ander beeld speelt dezelfde vrouw spelletjes uit haar jeugd. Een derde film laat zien hoe ze haar voeten insmeert met de grond van de plek waar ze is geboren. Door de speakers hoor je een brief van de oma van de kunstenares die wordt voorgelezen, ‘vergeet niet waar je vandaan komt’. De korte filmpjes zijn een antwoord terug aan haar oma.

Naast de geluiden van de films en muziek, hoor je niks. Het is alsof mensen niet durven te praten. Dit is het soort tentoonstelling die je moet voelen. In een hoekje zit een mevrouw zachtjes te huilen, de kunst doet wat met je.

Als je verder loopt kom je bij een, op het eerste gezicht, wit geverfde muur. Als je beter kijkt zie je dat er vervaagde namen onder de verf staan. Je kan zelf over die namen heen verven, het staat symbool voor alle belangrijke zwarte vrouwen die uit de geschiedenis zijn gewist. Je kan zelf een naam kiezen om overheen te verven. Door dat veel mensen dat al hebben gedaan, kan je de meeste namen niet meer zien.

Wat verder nog opviel was het grote schilderij dat aan de muur hing. Het was een boodschap van een wit persoon voor witte mensen, ‘Stop met jullie witte schuldgevoel. Begin de problemen in de wereld te zien en help het op te lossen.’

 

Er is nog veel meer te zien in de tentoonstelling, die je nog kan bezoeken tot en met 6 mei.