Als de rondvaartboot rond 16:00 aan komt varen ligt de temperatuur nog steeds boven de 20 graden en schijnt het zonnetje nog volop . Schipper Jos Gerlings (70) legt de boot aan en helpt een oudere vrouw om aan boord te komen. Eenmaal zittend op de houten bankjes begint gids Kees van Burgsteden (76) zijn openingspraatje: “Welkom allen aan boord. Vandaag nemen we jullie mee door de grachten van Amersfoort en vertellen zoveel mogelijk over de geschiedenis die deze stad rijk is.” Tijdens het verhaal van Van Burgsteden worden de trossen binnenboord gehaald, wordt de motor gestart en uiteindelijk weg gevaren door Gerlings. Op naar een dagje door historisch Amersfoort met stichting Waterlijn. Schip ahoy.

Van Burgsteden vertelt, wanneer er onder het eerste bruggetje door wordt gevaren, enthousiast over de stenen beelden die aan de muren van de gracht, net boven het waterniveau, te zien zijn. “Alle beeldjes staan symbool voor een belangrijk persoon uit de geschiedenis van Amersfoort. Aan de rechterkant staat bijvoorbeeld Johan van Oldenbarnevelt afgebeeld.” Een oudere vrouw van rond de zestig pakt snel haar fototoestel om het op millimeter nauwkeurige hoofd van Van Oldenbarnevelt vast te leggen. “Wat bijzonder”, zegt de vrouw als ze de foto nog eens bekijkt. Na het tunneltje passeert de boot een grote boom met rode omlaag hangende takken die net het water raken. “Dit is een Treurbeuk”, vertelt de gids. “Hij is enorm zeldzaam, aangezien er maar drie van in de stad staan.” Een luid ‘wauw’ overstemt de gids.

Na ongeveer vijf minuten varen over de Kortegracht verschijnt er aan de rechter kant van de boot één van de toeristische trekpleisters van Amersfoort: het Mondriaan huis. “Pieter Mondriaan is in dit pand geboren en heeft ongeveer  zeven jaar in het linker gedeelte van het complex gewoond”, vertelt Van Burgsteden al wijzend naar het grote gebouw. “Zijn vader was directeur van de school die rechts in het gebouw zat. Lang na zijn dood is het pand gerenoveerd en omgebouwd tot een museum, het huidige Mondriaan huis. In Parijs is een replica van zijn atelier te zien, maar hier hangen een aantal van zijn vroegere werken.”

De boot vaart verder. “Pas op voor uw hoofd”, wordt er voordat de boot alweer onder een bruggetje gaat geroepen. “Aan de linker kant ziet u overblijfselen van de stadsmuur die Amersfoort door de eeuwen heen beschermde”, gaat de gids verder. Het is een muur van ruim tien meter hoog en drie meter breed, voorzien van meerdere kogelgaten. De muur is onderbroken en gaat aan de rechterkant van de boot verder. Er wordt precies door het ontbrekende stuk gevaren.

Schipper Gerlings en gids Van Burgsteden doen het werk volledig vrijwillig en beleven daar veel plezier aan. “We doen dit werk al zeventien jaar en het gaat nooit vervelen”, vertelt Gerlings. “Er is zoveel bijzonders te vertellen over de route”, gaat Van Burgsteden verder. “Ik heb nooit tijd genoeg om alles te vertellen. De kennis hebben we door de jaren heen vergaard door cursussen te volgen en veel te lezen.” Gerlings sluit af: “Het is leuk werk en fijn om iets aan het algemene belang bij te dragen. Je kan na je pensioen achter de geraniums gaan zitten, maar dat is niks voor ons.”

De vaart gaat verder. “Ik verwijs u naar het huis met paarse ruiten.” Links van de gids staat een hoog gebouw met een bijzondere constructie en een deur die door zijn vervallen staat verraadt dat hij niet uit deze eeuw stamt. “De meneer die dit pand kocht heette Benjamin Cohen en was een rijke joodse koopman. Tijdens de verbouwing had hij één wens: hij wilde door het glas heen kunnen kijken. De verbouwers kwamen met een oplossing en voegden graan aan het glas toe. Door de jaren heen heeft het glas door de toegevoegde graan een paarse gloed gekregen.”

Na de velen ‘wauws’ en ‘oh’s’ bij het zien van de ruiten keert de boot om en vaart terug naar de aanlegplek. Op de terugweg passeert de rondvaartboot nog de oude woning van Johan van Oldenbarnevelt. “Van Oldenbarnevelt heeft hier de laatste dagen voor zijn einde doorgebracht. Zoals veel mensen wel hebben geleerd op de middelbare school kreeg hij een flinke ruzie met prins Maurits. Uiteindelijk kostte dit zijn leven en werd hij op het binnenhof onthoofd.”  Een lange man met kort bruin haar, een geruite blouse en grijze spijkerbroek pakt zijn iPhone en maakt twee foto’s van het huis.

Tijdens de terugvaart wordt er nog langs de Onze Lieve Vrouwentoren gevaren en na ongeveer tien minuten op de startlocatie weer aangelegd. Alle passagiers, waaronder Tineke Homan (68) , lijken genoten te hebben van de rondvaart en stappen met een glimlach weer aan wal. “Wat een geweldige route zeg”, zegt Homan enthousiast tegen haar vriendin Nel van den Brink (68). Als Van den Brink vraagt wat Homan het hoogtepunt vond kijkt ze verontwaardigd: “Er is eigenlijk geen hoogtepunt, alles was even mooi!” 

Eindredactie: Nikita Neuteboom.