Als bewoner heb je het waarschijnlijk niet door, maar ook in Amersfoort komen veel vleermuizen voor die in huizen verblijven. Vleermuizen Amersfoort is een werkgroep die deze vleermuizen zoekt en erachter probeert te komen waar ze verblijven. Hiermee proberen ze de veiligheid van de vleermuizen te beschermen, aangezien het een kwetsbaar en streng beschermd diersoort is. Nu de zomerperiode weer begonnen is gaan de vrijwilligers van Vleermuizen Amersfoort weer op pad om de vleermuizen te zoeken en tellen.

Vleermuizen Amersfoort bestaat uit een werkgroep (VLAM) en 25 vrijwilligers, of zoals ze de vrijwilligers zelf noemen: vleerwilligers. Erik Broer is een van de vijf leden van de werkgroep. Hij is 36 jaar en is in het dagelijks leven technisch laborant, maar is daarnaast actief betrokken bij Vleermuizen Amersfoort. “In mijn vrije tijd houd ik me veel bezig met vleermuizen en met de werkgroep Vleermuizen Amersfoort, VLAM. Dat zijn twee werelden die heel ver uit elkaar liggen, maar dat maakt het juist ook leuk.” Broer legt uit dat hij voornamelijk een coördinerende functie binnen de werkgroep heeft. “Ik probeer zo veel mogelijk naar buiten te treden als de ambassadeur van de vleermuizen in Amersfoort.”

Broer zegt zelf een hele avond over vleermuizen te kunnen praten. “Vleermuizen zijn sociale en hele slimme dieren. Ze zijn heel erg kwetsbaar en onbekend bij het grote publiek. Dat maakt ze de underdog terwijl het prachtige dieren zijn, zowel in hun gedrag als hun uiterlijk. Iets in mij zorgt ervoor dat ik opkom voor de underdog en me wil inzetten om zo’n bijzonder dier in een goed daglicht te zetten. Leuke woordspelling voor een nachtdier maar dat is wel waar het op neer komt,” vertelt hij lachend.

De organisatie Vleermuizen Amersfoort is ontstaan nadat de gemeente vanwege financiële middelen het onderzoek naar de vleermuizen niet meer voort kon zetten, legt Broer uit. “De gemeente Amersfoort is een aantal jaar geleden in een na-isolatie project gestapt, waar de particulieren woningen in een wijk, blok voor blok, geïsoleerd zouden worden. De stad ecologe merkte op dat hierdoor de vleermuizen in gevaar zouden komen.” Volgens Broer maken vleermuizen gebruik van verschillende plekken om te verblijven.“Je hebt boom wonende soorten, maar je hebt ook gebouw bewonende soorten. Die gebouw bewonende soorten maken gebruik van de holtes in onze gebouwen, met name onder dakpannen en in spouwmuren.” Op het moment dat er verbouwingen plaatsvinden aan een huis kunnen de vleermuizen in gevaar komen. “Op het moment dat die vleermuizen niet in het huis zitten dan verliezen ze hun verblijfplaats op het moment dat ze terugkomen, maar erger nog als ze daar wel zitten dan worden ze opgesloten,” legt Broer uit.

Om de vleermuizen te kunnen beschermen heeft de gemeente er toen voor gekozen om een project op te starten om vrijwilligers op zoek te laten gaan naar vleermuizen. Dit project heeft drie jaar geduurd, maar toen de gemeente hier niet mee verder kon werd er gevraagd of een paar vrijwilligers het stokje over konden nemen. “Daar zijn een vijftal mensen naar voren gekomen die het organisatorische gedeelte van de gemeente op zich wilde nemen en die de 25 vrijwilligers wilde begeleidden. We hebben nog steeds een hele nauwe samenwerking met de gemeente, al onze gegevens komen bij de gemeente terecht,” vertelt Broer.

De werkgroep en de vrijwilligers van Vleermuizen Amersfoort gaan op zoek naar vleermuizen met een batdetector. “Vleermuizen maken gebruik van echolocaties, sonar, en dat is een geluid dat wij niet kunnen horen. We hebben een speciaal apparaat, een batdetector, dat dat niet hoorbare geluid om kan zetten in wel hoorbaar geluid.” Broer demonstreert dit door met zijn vingers tegen elkaar aan te wrijven. “Als ik het nu doen dan hoor je niks, maar op het moment dat ik dat in de buurt van het apparaatje doe dan hoor je het wel.” De batdetector maakt een piepend geluidje op het moment dat hij vlak naast het apparaat met zijn vingers wrijft. “Met de batdetector kunnen we dat niet hoorbare geluid van de vleermuis hoorbaar maken. Zo kunnen we hun gedrag en locatie opzoeken. De vrijwilligers gaan met de fiets en zo’n batdetector in de vroege ochtend, op het moment dat de vleermuizen na een jacht jagen terugkomen naar hun verblijfplaats, zoeken naar die vleermuizen.

Volgens Broer raken mensen vaak in paniek om het moment dat ze een vleermuis in hun huis vinden. Op de vraag wat je in ieder geval niet moet doen als je er een tegenkomen heeft Broer een duidelijk antwoord. “Nou in ieder geval niet doodmaken,” vertelt hij lachend. “Nee, je moet in ieder geval het dier niet met de blote handen oppakken. Vleermuizen kunnen hondsdolheid bij zich dragen, die kans is echter heel erg klein. Maar daarnaast kan hij ook gewoon van zich afbijten. Het is en blijft een wild dier en wilde dieren moet je sowieso niet oppakken. Het beste wat je kunt doen is niet in paniek raken en de dierenambulance bellen.”

Eindredacteur: Anouk Spoeltman