Een zak chips, een sigarettenpeuk en een rietje. Wat hebben deze drie in gemeen? Ze behoren tot de tien meest eenmalig gebruikte plastic voorwerpen die worden gevonden. De andere zeven voorwerpen zijn katoenen watten, wattenstaafjes, etensverpakkingen, ballonnen, petflessen, boodschappentassen en menstruatieproducten.

Deze top 10 is verantwoordelijk voor 43 procent van het totale zwerfafval in de wereld. Doe daar nog alle vis vangnetten bij die in de oceaan ronddrijven en je zit op de 70 procent van al het zwerfafval dat wordt gevonden op de Europese stranden. Dat bleek uit een rapport van de Europese Commissie dat was uitgebracht in mei 2018.

Als er geen actie ondernomen wordt is er rond 2050 ongeveer 12 miljard ton plastic op stortplaatsen en in het milieu. Tijd voor verandering, dacht de Commissie. Als het gebruik van deze top 10 producten is gehalveerd in 2030, zouden de kosten van milieuschade met 233 miljard euro verlaagt zijn, zo meldde de Europese Commissie. Dus willen ze deze producten gaan verbieden.

 

Jordy is 19 jaar oud en woont in Amersfoort. Hij is geboren met arthrogryposis, een lichamelijke aandoening waardoor hij zijn armen en benen niet kan bewegen. ‘Ik ben van jongs af aan afhankelijk van dit kleine plastic dingetje.’ Hij wijst naar het rood met wit gestreepte rietje dat onschuldig uit zijn flesje cola steekt. ‘Rietjes zijn voor sommige een leuke accessoire, maar ik kan niet zonder. Toen ik hoorde over het verbod, maakte ik mij daar druk om.’

Rietjes worden gemaakt van plastic type 5, ook wel polypropyleen genoemd. Dit soort plastic is lastig te recyclen omdat veel recycle programma’s het niet accepteren. Ecologisch gezien een verantwoorde keuze om rietjes te verbieden. Maar hoe moeten mensen zoals Jordy dan drinken?

Meerdere oplossingen kwamen naar boven. Papieren rietjes zijn bijvoorbeeld makkelijker te recyclen, maar die vallen uit elkaar in warme dranken zoals thee en koffie. Metalen rietjes zijn ook geen goede combinatie met warme dranken en kunnen gevaarlijk zijn voor mensen die een slechte controle hebben over hun kaakspieren. Daarnaast kunnen beide rietjes niet buigen waardoor het voor veel mensen met een lichamelijke beperking alsnog onhandig is om er uit te drinken.

Dus, lieve leiders in Brussel, verbiedt de watjes, de zakken, de ballonnen en de rest van de top 10 meest beruchte plastic producten, maar laat het rietje voorlopig met rust.