Victor Molkenboer (60), PvdA-lid en burgemeester van de gemeente Woerden, begon een maand geleden aan een nieuw hoofdstuk. Hij werd benoemd als formateur voor de coalitie in Amersfoort. Een functie die hij nog niet eerder vervulde. Desondanks komen veel van zijn ervaringen in de politiek goed van pas tijdens deze formatie. Hoe zorgt hij voor verbinding in een onbekende stad?

Er ging heel wat vooraf voordat burgmeester Lucas Bolsius een officiele bekendmaking deed van de aanstaande formateur, Victor Molkenboer. De vier onderhandelaars van VVD, CDA, GroenLinks en D66 gingen na de verkenning op zoek naar een geschikte kandidaat. Een aantal eisen is daarbij van belang: hij of zij moest onpartijdig zijn, niet te dichtbij Amersfoort staan én er moest bovendien ervaring hebben in de gemeente politiek. Een aantal kandidaten zijn toen overgebleven en uiteindelijk is Victor Molkenboer daaruit gekomen. ‘Natuurlijk ben ik eerst een paar keer op gesprek geweest. Het is mooi compliment dat ze je vragen, maar als er geen klik was geweest had ik het niet gedaan. Bij mij was die er wel. Daarbij was het rapport van informateur Joris Backer glashelder’, aldus Molkenboer.

Al eerder was Molkenboer onderdeel van een succesvolle formatie. In 2014 was hij voor de gemeente Gorinchem informateur. Hij zorgde ervoor dat de vijf partijen SP, VVD, D66, GroenLinks en ChristenUnie/SGP met elkaar in gesprek gingen. Ook al schelen de woorden informateur en formateur maar met enkel twee letters, tussen de functies zit een groot verschil. Een informateur onderzoekt naar welke coalitie er gevormd kan worden. De formateur gaat vervolgens in gesprek met de toekomstige coalitiepartijen en zorgt voor een coalitieakkoord.

Op de vraag waarom hij ingestemd heeft met deze nieuwe functie als formateur, verschijnt er een lach. ‘Ik was onbekend met de functie en nieuwsgierig. Het leek mij een mooie uitdaging om aan te gaan. Mijn ervaringen als burgemeester kan ik goed gebruiken als formateur. De functies zijn eigenlijk niet zo verschillend. Als burgemeester en formateur ga ik niet over de inhoud. Het is mijn taak om dit formatie proces in goede banen te leiden. Als burgemeester doe ik vaak precies hetzelfde.’

Ook objectiviteit speelt een grote rol in de functie als burgemeester en in het formateurschap. Voor Molkenboer is dat een ongeschreven regel en ook niet vervelend. ‘Ik ben er niet om mijn mening te verkondigen. Sterker nog, dat mag niet. De afstand die ik tot Amersfoort heb, maakt het al makkelijker. Ik voel geen emotionele betrokkenheid. Mijn betrokkenheid zit op de mensen die wel hun mening mogen verkondigen: de onderhandelaars. Natuurlijk is het niet altijd zo zwart-wit. Soms stuur ik wel eens bij of doe ik suggesties om de onderhandelaars dichter tot elkaar te brengen, maar de uiteindelijke besluitvorming ligt niet bij mij. Ik vind het eigenlijk wel fijn dat ik niet iedere keer maar een mening hoef te hebben, lekker rustig.’

Wie denkt dat een formateur alle ins- en outs moet weten van de stad, dan heeft u het mis. ‘Ik weet bijna niets over Amersfoort en dat hoeft ook niet. De onderhandelaars houden zich bezig met de inhoud en ik zoek naar de overeenkomsten om tot een oplossing te komen. Alleen wanneer er presentaties zijn over bepaalde onderwerpen, lees ik me daar wel over in. Ik kijk naar de vragen die gesteld zijn en de antwoorden die gegeven worden. Dus inmiddels weet ik wel heel veel over Amersfoort, haha.’

Victor Molkenboer zit alweer 32 jaar in de gemeente politiek. Het vak heeft zijn hart. ‘Op gemeentelijk niveau sta je het dichtstbij de burger. Je kunt direct het meest voor ze betekenen. De grote lijnen worden natuurlijk in Den Haag besloten, maar hoe die uitgevoerd worden ligt in handen van de gemeente.’ Voorlopig blijft de uitkomst van de formatie nog even geheim. Noch over de inhoud, noch over de zaken waar hij tegenaan loopt wordt gepraat. ‘Wellicht dat de onderhandelaars binnenkort nog naar buiten treden, maar dat is niet aan mij. Ik hoop in ieder geval dat we eind mei begin juni klaar zijn, maar ook dat ligt niet volledig in mijn handen.’