Knotsgek. Dat is misschien het beste woord om de verkiezingsavond van Amersfoort te beschrijven. D66 was uiteindelijk de winnaar van de avond, maar de morele winnaar was uiteindelijk de VVD, die flink inliep op de partij.

Zelden is een verkiezingsavond zo spannend geweest. In café De Observant kwamen alle Amersfoortse partijen woensdagavond bij elkaar om de uitslag te volgen. De avond verliep bijna op Amerikaanse wijze. Met name de spanning deed sommige aanwezigen denken aan de Amerikaanse presidentsverkiezingen in 2000. George W. Bush en Al Gore namen het toen tegen elkaar op. Eerstgenoemde won uiteindelijk de verkiezingen met een voorsprong van 0,4%.

,,Wij zijn nog steeds de grootste partij Kees”

De laatste voorlopige uitslag liet de mensen in het ongewisse. D66 had bij de eerste tussenstand een voorsprong, maar zag die gedurende de avond steeds verder krimpen. Het verschil tussen de VVD en D66 was nog maar 0,1% in het voordeel van de partij van Tyas Bijlholt. Daarna moesten er nog vijf stembureaus geteld worden. Kortom, het was één en al sensatie en het slot zou nog gekker worden.

Zenuwen

Bijlholt, die als 23-jarige de lijsttrekker van D66 is, kreeg een snelcursus ‘omgaan met zenuwen.’ Zelf bleef hij er erg rustig onder, maar de blik in zijn ogen zei iets anders. ,,Het is logisch dat er zenuwen zijn, dat is ook heel normaal”, waren zijn eerste woorden na de laatste voorlopige uitslag. ,,Op dit moment zijn wij nog steeds de grootste partij. We gaan zo zien of dat het werkelijk zo is.”

Het einde van de avond naderde en de uitslag kwam steeds dichterbij. Bijlholt zocht buiten de frisse lucht op om zijn gedachten op een rijtje te zetten. Dat deed hij overigens voor de tweede keer die dag. Overdag was hij de stad uitgegaan om zijn hoofd leeg te maken en te gaan winkelen.

Op dat moment leek de ideale droom voor alle aanwezige pers te ontstaan. Kees Kraanen, de lijsttrekker van de VVD, liep naar buiten om een gebroederlijk gesprek te voeren met zijn concurrent. ,,Wij zijn nog steeds de grootste partij Kees”, riep Bijlholt al snel. Kraanen accepteerde de opmerking en nam daarna een flinke slok van zijn witte wijn.

Morele winnaar

Uiteindelijk kwam er aan de ‘Amerikaanse’ avond een einde. D66 trok de strijd naar zich toe door met een voorsprong van 0,4% de grootste partij te worden. Een gematigde lach op het gezicht van Bijlholt. De 23-jarige politicus besefte dat hij de grootste partij was geworden, maar ook dat hij in vergelijking tot vier jaar geleden drie zetels had ingeleverd. Toch ontstond er een soort trots bij de lijsttrekker van D66. Hij had, ondanks het verlies van een aantal zetels, de avond gewonnen.

,,Ik dacht eerlijk gezegd dat we hem ook zouden winnen. Uiteindelijk zijn wij de morele winnaar.”

Twee meter verderop stond Kraanen rustig om zich heen te kijken. Nadat diverse journalisten hun vragenvuur hadden gedaan, reageerde hij op uiterst koele wijze. Zijn concurrent stond met een gematigde lach, terwijl de VVD’er zijn glimlach niet kon verstoppen.

,,Eerst dacht ik: shit!”, waren zijn eerste woorden over de kleine nederlaag. ,,Wij zijn in vier jaar tijd ontzettend gegroeid. We hebben 2500 stemmen meer dan een paar jaar geleden. Voor ons is het een geslaagde avond. Ik dacht eerlijk gezegd dat we hem ook zouden winnen. Uiteindelijk zijn wij de morele winnaar.”

Amerikaans

In de tijd dat Bush en Gore het tegen elkaar opnamen, had laatstgenoemde meer stemmen. In de Verenigde Staten brachten kiesmannen uit verschillende staten toen het verschil. Daardoor won Bush in het jaar 2000 uiteindelijk de verkiezingen en kroonde hij zich tot de machtigste man van de wereld, misschien wel van het universum.

Zo groot is de invloed van de winnaar in Amersfoort niet. Bijlholt keek om zich heen, stond wat mensen van de  pers te woord en voegde zich bij zijn partijgenoten. Kraanen bleef tevreden kijken. Was hij nou de Bush of de Gore van de verkiezingen geworden? In zetels blijft het in voorlopig gelijk: 6-6.